Cele edukacji zdrowotnej: definicja i wymagania ogólne
Edukacja zdrowotna ma uczyć młodych ludzi dbania o zdrowie przez całe życie. Poniżej pięć celów kształcenia i sześć umiejętności z podstawy programowej, przełożone na język zrozumiały dla nauczyciela i rodzica.
Edukacja zdrowotna: krótka definicja
Edukacja zdrowotna to proces uczenia się, w którym człowiek zdobywa wiedzę, umiejętności i postawy potrzebne do podejmowania decyzji korzystnych dla zdrowia własnego i otoczenia. W szkole oznacza to przedmiot, który rozwija zachowania zdrowotne, a nie tylko przekazuje informacje o chorobach.
Podstawa programowa mówi o zdrowiu w wielu wymiarach: fizycznym, psychicznym, społecznym, środowiskowym i, w pierwotnym tekście z 2025 roku, także seksualnym. Po zmianach z 2026 roku zdrowie seksualne omawia osobny, nieobowiązkowy przedmiot, a obowiązkowa edukacja zdrowotna zachowała dojrzewanie, higienę i relacje.
Pięć celów kształcenia
| Cel | Co to znaczy w praktyce |
|---|---|
| 1. Działania wspierające zdrowie | uczeń jest gotowy zadbać o zdrowie fizyczne, psychiczne, społeczne i środowiskowe oraz o bezpieczeństwo własne i innych |
| 2. Rozumienie zmian w ciele | zna proste pojęcia zdrowotne i akceptuje zmiany zachodzące w ciele człowieka na różnych etapach życia |
| 3. Role społeczne i relacje | buduje relacje oparte na godności, szacunku i tolerancji, dostrzega potrzeby innych i reaguje na nie |
| 4. Monitorowanie zdrowia | obserwuje swój stan zdrowia, także z pomocą technologii, rozumie komunikaty o zdrowiu i konsekwencje zaniedbań |
| 5. Czynniki wpływające na zdrowie | dostrzega, co zdrowiu sprzyja, a co szkodzi, w różnych jego wymiarach |
Źródło: podstawa programowa edukacji zdrowotnej, wymagania ogólne (Dz.U. 2025 poz. 378, zmiany Dz.U. 2026 poz. 958). Parafraza własna.
Sześć umiejętności, które mają być rozwijane
- realizowanie działań, które utrzymują, poprawiają i chronią zdrowie;
- rozpoznawanie sytuacji zagrażających życiu i zdrowiu, także tych wynikających z degradacji środowiska i zmiany klimatu, i reagowanie na nie;
- budowanie pozytywnego wizerunku siebie i innych oraz podtrzymywanie zdrowych relacji, a także szacunek wobec środowiska;
- promowanie w swoim otoczeniu zdrowego stylu życia;
- monitorowanie aktualnego stanu zdrowia we wszystkich wymiarach;
- poszukiwanie, weryfikowanie i analizowanie informacji o zdrowiu i czynnikach, które na nie wpływają.
Szósta umiejętność jest szczególnie ważna dzisiaj: uczeń ma nie tylko wiedzieć, ale też sprawdzać, skąd pochodzi informacja o zdrowiu. Na lekcjach można to ćwiczyć na przykładach reklam i wpisów w mediach społecznościowych.
Jak cele przekładają się na lekcje
Każde wymaganie szczegółowe w działach łączy wiedzę z umiejętnością. Dlatego dobra lekcja kończy się czymś, co uczeń potrafi zrobić: zmierzyć, przeczytać, ocenić, zaplanować. Przejdź do listy tematów lekcji, wzoru scenariusza albo rozkładu na rok.
Pytania i odpowiedzi
Jakie są cele edukacji zdrowotnej?
Podstawa wymienia pięć celów: działania wspierające zdrowie, rozumienie zmian w ciele, relacje i role społeczne, monitorowanie własnego zdrowia oraz rozumienie czynników, które na nie wpływają.
Co to jest edukacja zdrowotna?
To przedmiot szkolny i proces uczenia się, w którym uczeń zdobywa wiedzę, umiejętności i postawy potrzebne do dbania o zdrowie własne i innych przez całe życie.