Podstawa programowa edukacji zdrowotnej: działy i wymagania
Co dokładnie mówi podstawa programowa edukacji zdrowotnej, jak jest zbudowana i co zmieniło się w 2026 roku. Opis własnymi słowami, z numerami aktów prawnych.
Jak zbudowana jest podstawa
Podstawa programowa edukacji zdrowotnej została wydana rozporządzeniem w 2025 roku (Dz.U. 2025 poz. 378), a od 1 września 2026 r. obowiązuje w wersji zmienionej: dla szkoły podstawowej rozporządzeniem Dz.U. 2026 poz. 958, a dla liceum i technikum rozporządzeniem Dz.U. 2026 poz. 947. Zdrowie seksualne wyłączono z przedmiotu obowiązkowego i przeniesiono do osobnych, nieobowiązkowych zajęć (Dz.U. 2026 poz. 966).
Dokument podaje wymagania ogólne i działy z wymaganiami szczegółowymi. Każde wymaganie łączy wiedzę z umiejętnością: uczeń nie tylko „omawia” pojęcie, lecz także je stosuje, na przykład mierzy temperaturę, czyta etykietę albo planuje tydzień. Dział pierwszy, o wartościach i postawach, jest przekrojowy: wyznacza ton pozostałych.
W klasach VII i VIII część działów zawiera wymagania fakultatywne. Nauczyciel wybiera z nich te, które pasują do klasy i lokalnego kontekstu, a kryterium wyboru ma być podstawa naukowa przykładów. Zajęcia mają być prowadzone w nurcie pedagogiki pozytywnej.
Działy w szkole podstawowej i pytania wiodące
| Dział | Pytanie wiodące (w skrócie) |
|---|---|
| I. Wartości i postawy | Dlaczego zdrowie jest wartością i jak rozwijać odpowiedzialność za zdrowie własne i innych? |
| II. Zdrowie fizyczne | Jak dbać o zdrowie, monitorować je i stosować podstawową profilaktykę? |
| III. Aktywność fizyczna | Jak regularnie się ruszać poza szkołą i ograniczać bezczynność ruchową? |
| IV. Odżywianie | Jak zdrowo się odżywiać, wspierając rozwój i profilaktykę nieprawidłowej masy ciała? |
| V. Zdrowie psychiczne | Jak dbać o dobrostan emocjonalny, poczucie wartości i skuteczności? |
| VI. Zdrowie społeczne | Jak budować relacje oparte na otwartości, zaufaniu i podmiotowości? |
| VII. Dojrzewanie | Jak akceptować zmiany okresu dojrzewania i kształtować pozytywny obraz własnego ciała? |
| VIII. Zdrowie środowiskowe | Jak środowisko i jego zanieczyszczenia wpływają na zdrowie? |
| IX. Internet i profilaktyka uzależnień | Jak bezpiecznie korzystać z Internetu i czym grożą substancje psychoaktywne? |
Numeracja w tabeli to numeracja szkoły podstawowej po usunięciu działu o zdrowiu seksualnym. W pierwotnym tekście z 2025 roku działy miały inne numery. Dokładne brzmienie sprawdź w rozporządzeniu.
Szkoła ponadpodstawowa
W liceum, technikum i szkole branżowej I stopnia obowiązuje analogiczny zestaw działów, ale bez dojrzewania i z dodanym działem o systemie ochrony zdrowia. Przedmiot realizuje się przez dwa lata, które wybiera dyrektor szkoły. Akt prawny: Dz.U. 2026 poz. 947 (liceum, technikum, branżowa II stopnia) oraz Dz.U. 2026 poz. 1012 (branżowa I stopnia i inne szkoły).
Podstawa a program nauczania
Podstawa programowa określa, czego uczeń ma się nauczyć. Program nauczania mówi, jak i w jakiej kolejności to zrealizujesz. Program wybiera lub opracowuje nauczyciel, a do użytku w szkole dopuszcza go dyrektor. Szczegóły i przykładowy rozkład są na stronie o programie nauczania.
Pytania i odpowiedzi
Ile działów ma podstawa programowa edukacji zdrowotnej?
Szkoła podstawowa ma dziewięć działów po wyłączeniu zdrowia seksualnego. W tekście z 2025 roku było ich dziesięć.
Czy dojrzewanie jest obowiązkowe?
Tak, dział o dojrzewaniu należy do obowiązkowej edukacji zdrowotnej w szkole podstawowej. Nieobowiązkowy jest osobny przedmiot o zdrowiu seksualnym.