Dział II podstawy programowej
Pierwsza pomoc na lekcji edukacji zdrowotnej: wymagania i lekcja
Podstawa programowa wymaga, aby uczeń postępował w stanach zagrożenia życia zgodnie z zasadami pierwszej pomocy i wiedział, kiedy wzywać karetkę. Poniżej kolejność działań i lekcja do przeprowadzenia bez specjalnego sprzętu.
Karty pracy z pierwszą pomocą
Pierwsza pomoc wraca w zestawie o zdrowiu fizycznym i profilaktyce, razem z gorączką, szczepieniami i wizytą u lekarza.
Co mówi podstawa
W dziale o zdrowiu fizycznym uczeń postępuje w stanach zagrożenia życia i zdrowia zgodnie z zasadami udzielania pierwszej pomocy oraz wymienia sytuacje, w których należy wezwać zespół ratownictwa medycznego (Dz.U. 2026 poz. 958). Pierwsza pomoc pojawia się także w przedmiocie edukacja dla bezpieczeństwa, więc skoordynuj plan z kolegą, który go prowadzi.
Kolejność działań przy osobie nieprzytomnej
Bezpieczeństwo
Zadbaj o to, żeby nie było zagrożenia dla Ciebie, poszkodowanego i osób wokół.
Sprawdź reakcję
Zapytaj głośno, czy wszystko w porządku, delikatnie potrząśnij za ramiona.
Zawołaj pomoc
Jeśli nie reaguje, zawołaj o pomoc i poproś kogoś o przyniesienie defibrylatora, jeśli jest w pobliżu.
Drożność dróg oddechowych i oddech
Odchyl głowę poszkodowanego, unieś żuchwę i przez około 10 sekund oceń oddech.
Numer 112
Jeśli oddech nie jest prawidłowy, wezwij pomoc: 112 lub 999. Dyspozytor podpowie, co robić.
Uciśnięcia klatki piersiowej
Wykonuj 30 uciśnięć w tempie 100–120 na minutę, a potem 2 oddechy ratownicze, jeśli potrafisz je wykonać. Kontynuuj do przyjazdu pomocy.
Kolejność odpowiada zaleceniom resuscytacji krążeniowo-oddechowej opisywanym przez Europejską Radę Resuscytacji. Zasady mogą się zmieniać, więc przy planowaniu lekcji sprawdź aktualne wytyczne albo poproś o pomoc ratownika medycznego lub nauczyciela edukacji dla bezpieczeństwa.
Lekcja co do minuty: „Zareaguj krok po kroku”
Pomoce: kartki z sześcioma krokami do pocięcia, telefon bez karty SIM do ćwiczenia rozmowy z dyspozytorem, poduszki. Fantom jest wygodny, ale niekonieczny.
Wejście: co widzisz? 0–5 min
Opisujesz krótką scenkę: kolega upadł i się nie rusza. Uczniowie głosują, co zrobiliby jako pierwsze.
Odkrywanie: układamy kolejność 5–15 min
W parach układają sześć kroków w kolejności. Sprawdzasz i omawiasz, dlaczego bezpieczeństwo jest pierwsze.
Ćwiczenie: rozmowa z dyspozytorem 15–35 min
Uczniowie w rolach: jeden dzwoni pod 112, drugi odpowiada na pytania dyspozytora (co się stało, gdzie jesteś, ile osób jest poszkodowanych). Potem zamiana. Na koniec ćwiczą uciśnięcia na poduszce w tempie utworu o odpowiednim rytmie.
Wnioski: kiedy dzwonię pod 112 35–45 min
Lista sytuacji: brak reakcji, brak oddechu, silne krwawienie, uraz głowy z utratą przytomności. Uczeń zapisuje numer alarmowy i adres szkoły.
Gdzie szukać pomocy
Jeśli uczeń potrzebuje wsparcia, zachęć go do rozmowy z zaufaną osobą dorosłą, pedagogiem lub psychologiem szkolnym. Dzieci i młodzież mogą też zadzwonić na bezpłatny telefon zaufania 116 111 albo do Rzecznika Praw Dziecka (800 12 12 12). W sytuacji zagrożenia życia dzwonimy pod numer 112.
Pytania i odpowiedzi
Czy dzieci z klasy 4 mają uczyć się resuscytacji?
Podstawa wymaga postępowania w stanach zagrożenia życia zgodnie z zasadami pierwszej pomocy. Zakres praktyczny dobierz do wieku i możliwości szkoły. Zawsze zaczynaj od bezpieczeństwa i wezwania pomocy.
Jaki numer alarmowy podać uczniom?
112 to europejski numer alarmowy. Uczniowie powinni też znać numer 999 (pogotowie ratunkowe).