Lekcje edukacji zdrowotnejtematy, scenariusze, karty pracy

Dział V podstawy programowej

Zdrowie psychiczne w edukacji zdrowotnej: emocje, stres i pomoc

Emocje, stres, samoocena i proszenie o pomoc. Dział, w którym najważniejsze jest, żeby uczeń czuł się bezpiecznie. Poniżej wymagania podstawy, zasady prowadzenia i lekcja na 45 minut.

Karty pracy: zdrowie psychiczne i społeczne

Zestawy łączą dział o psychice z działem o relacjach: emocje, stres, asertywność i gdzie szukać pomocy.

Co mówi podstawa

Uczeń omawia pojęcie zdrowia psychicznego i czynniki je chroniące, rozpoznaje i nazywa emocje u siebie i innych oraz stosuje konstruktywne sposoby radzenia sobie z nimi, na przykład techniki uważności. Omawia zasady pierwszej pomocy emocjonalnej, wyjaśnia, jak stres wpływa na ciało, myśli i zdolności poznawcze, oraz omawia pozytywną samoocenę i sposoby jej budowania (Dz.U. 2026 poz. 958).

Jak prowadzić tę lekcję bezpiecznie

  • Nie proś uczniów o opowiadanie własnych, trudnych doświadczeń przy całej klasie. Pracuj na przykładach i postaciach.
  • Zawsze zostaw uczniowi możliwość powiedzenia „pas”. Ćwiczenia z uważnością i oddechem są propozycją, a nie obowiązkiem.
  • Nie diagnozuj i nie stawiaj „etykiet” typu depresja czy zaburzenie. Mów o emocjach i o tym, kiedy warto poprosić o pomoc.
  • Poinformuj pedagoga lub psychologa szkolnego o temacie lekcji. Uczeń może po niej zechcieć porozmawiać.
  • Jeśli uczeń mówi o myślach samobójczych lub o przemocy, nie obiecuj, że zachowasz to w tajemnicy. Postępuj zgodnie z procedurami szkoły.

Lekcja co do minuty: „Termometr emocji” (klasy 4–6)

  1. Wejście: pogoda w mojej głowie 0–5 min

    Uczniowie opisują nastrój jako pogodę (słońce, deszcz, wiatr) na małej kartce. Kartki zostają u uczniów.

  2. Odkrywanie: nazywamy emocje 5–20 min

    W parach z kartą pracy łączą sytuacje z emocjami i oceniają ich siłę na termometrze od 1 do 10. Omawiasz, że wszystkie emocje są potrzebne.

  3. Ćwiczenie: co mi pomaga 20–35 min

    Grupy układają „apteczkę emocji”: oddech, ruch, rozmowa, przerwa. Przećwiczcie razem jedną technikę oddechową.

  4. Wnioski: pierwsza pomoc emocjonalna 35–45 min

    Klasa układa trzy zdania, które można powiedzieć koledze, gdy jest mu trudno. Podajesz, do kogo w szkole można pójść po pomoc.

Gdzie szukać pomocy

Jeśli uczeń potrzebuje wsparcia, zachęć go do rozmowy z zaufaną osobą dorosłą, pedagogiem lub psychologiem szkolnym. Dzieci i młodzież mogą też zadzwonić na bezpłatny telefon zaufania 116 111 albo do Rzecznika Praw Dziecka (800 12 12 12). W sytuacji zagrożenia życia dzwonimy pod numer 112.

Pytania i odpowiedzi

Czy lekcje o zdrowiu psychicznym zastępują pomoc psychologa?

Nie. Edukacja zdrowotna uczy rozpoznawania emocji i proszenia o pomoc, a diagnozą i terapią zajmują się specjaliści.

Co to jest pierwsza pomoc emocjonalna?

To proste zasady wspierania osoby, której jest trudno: wysłuchanie bez oceniania, okazanie troski i wskazanie, gdzie szukać pomocy. Podstawa wymaga, aby uczeń potrafił je omówić.

Zobacz też